Çocuk Cerrahisi Uzmanı — Prof. Dr. Hüseyin Özbey

Çocuk cerrahisi hangi hastalıklara bakar?

Çocuk cerrahisinin kapsamı geniştir. Başlıca hastalık grupları:

Kasık ve genital bölge

• Kasık fıtığı
• Hidrosel (su fıtığı)
• İnmemiş testis
• Sünnet
• Göbek fıtığı

Baş-boyun bölgesi

• Tiroglossal kist
• Brankial kist, sinüs ve artıkları
• Lenfanjiom (kistik higroma)
• Hemanjiom
• Tortikollis

Yenidoğan cerrahisi

• Özofagus atrezisi
• Duodenum atrezisi
• İleum–jejunum atrezisi
• Diyafram hernisi
• Omfalosel ve gastroşizis
• Anüs–rektum atrezisi
• Hirschsprung hastalığı

Sindirim sistemi

• Apandisit
• Pilor stenozu
• İnvaginasyon (barsak düğümlenmesi)
• Meckel divertikülü
• Gastroözofageal reflü
• Korozif özofajit
• Perianal fistül

Çocukluk çağı tümörleri

• Nöroblastom
• Wilms tümörü
• Hepatoblastom
• Teratom
• Rabdomyosarkom

İdrar yolları ve böbrekle ilgili hastalıklar için Çocuk Ürolojisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sık görülen çocuk cerrahisi ameliyatları

Kasık fıtığı

Bebeklerde ve çocuklarda sık görülen, kasık bölgesinde şişlikle ortaya çıkan bir fıtık türüdür. En sık sağ tarafta görülür; erkek çocuklarda ve erken doğan (prematüre) bebeklerde risk daha yüksektir. İlk bulgu, ağlamakla belirginleşen kasık şişliğidir.

Ameliyat gerekir mi? Evet. Mümkün olan en kısa sürede ameliyat edilmesi gerekir. Uzun süre fark edilmeyen kasık fıtığında erkek çocuklarda ince barsak, kız çocuklarda yumurtalık (over) sıkışabilir, kendi etrafında dönebilir ve hasar görebilir. Bu durumda huzursuzluk, karın şişkinliği ve kusma görülebilir.

Hidrosel (su fıtığı)

Karın zarının oluşturduğu kese içine karın içi sıvısının girmesidir. Sıvı testis etrafında hapsolabilir (hidrosel) ya da karın içine girip çıkarak miktarı değişebilir; halk arasında “su fıtığı” denir. Az miktardaki hidroselin ilk 1 yaş içinde kendiliğinden gerilemesi beklenebilir. Ancak karın zarının açık olduğunu gösteren su fıtığında barsakların aynı boşluğa girme riski vardır; yaşa göre büyük ve gerilemeyen olgular ameliyat gerektirir.

Kasık fıtığı ve hidrosel ameliyatlarının her ikisi de günübirlik (out-patient) yapılır; hasta ameliyattan 2–4 saat sonra taburcu edilir.

İnmemiş testis

Torbada bulunması gereken testislerin kasıkta veya karın içinde kalmasıdır. Testisler gebeliğin 30. haftasından itibaren torbaya doğru ilerler; bu nedenle erken doğan bebeklerde daha sık görülür.

Neden önemlidir? Testisler torba içinde vücut sıcaklığından 0,5–1 °C daha düşük ısıda korunur; bu koşul hücrelerin normal gelişimi için gereklidir. Vücut sıcaklığında kalan testislerde 6. aydan itibaren geri dönüşümsüz hasar gelişebilir. Ayrıca testis tümörlerinin bir bölümünün inmemiş testislerden kaynaklandığı bildirilmiştir.

Ne zaman ameliyat edilir? Bulunduğu bölgeye ve anatomik bağlantılarına göre 1 yaşına dek beklenebileceği gibi, 6. aydan itibaren cerrahi tedavi öngörülebilir. İnmemiş testise kasık fıtığı sıklıkla eşlik eder; hipospadias birlikteliğinde hastanın ayrıntılı tetkik edilmesi gerekir.

Sünnet

Penis ucunu ortaya çıkaracak şekilde sünnet derisinin kısmen alınmasıdır. Sünnet derisi ucundaki açıklığın dar olması idrar yapmayı ve temizliği güçleştirebilir; tekrarlayan enfeksiyonlar üst idrar yollarında da sorun yaratabilir.

En uygun zaman: cinsel kimlik gelişiminin tamamlanmasından önce (ilk 2 yaş içinde) ve genel anestezi altında yapılmalıdır. Sünnet derisi tamamen alınmamalı; penis gelişimine ve ereksiyona izin verecek şekilde bir pay bırakılmalıdır.

Önemli: Hipospadias (peygamber sünneti) şüphesi olan bebeklere sünnet yapılmamalıdır. Sünnet derisi, onarımda kullanılacak değerli bir doku kaynağıdır.

Apandisit

İnce ve kalın barsakların birleşme yerinde bulunan apandiksin iltihabıdır. Başlıca belirtileri karın ağrısı, iştahsızlık, bulantı–kusma ve ateştir. Tedavisi cerrahidir ve tanıdan sonra vakit kaybedilmemelidir; iltihaplı apandiks delinmeden alınmalıdır. İşlem hastanın durumuna göre laparoskopik ya da açık cerrahi ile yapılır.

Tortikollis

Yenidoğanda boyun kasının (sternokleidomastoid) sertleşerek kısalmasıdır. Kas içinde kitle ve bebeğin sürekli aynı yöne yatması ile fark edilir; tedavi edilmezse baş ve yüzde asimetri gelişebilir. Pasif germe egzersizleri fayda sağlar; özellikle yüzde asimetri varlığında cerrahi tedavi uygulanır.

Sıkça sorulan sorular

Çocuk cerrahı ile genel cerrah arasındaki fark nedir?

Çocuk cerrahı, doğumdan ergenliğin sonuna kadar olan yaş grubunda cerrahi hastalıklar konusunda ayrıca uzmanlık eğitimi almış hekimdir. Çocuklarda doku yapısı, organ boyutları, sıvı dengesi ve anestezi gereksinimi erişkinden farklı olduğu için hem ameliyat kararı hem de cerrahi teknik farklılık gösterir.

Çocuğum kaç yaşında ameliyat olabilir?

Yaş, hastalığa göre değişir. Kasık fıtığı gibi bazı durumlarda tanı konur konmaz ameliyat gerekirken, inmemiş testiste 6. ay– 1 yaş, sünnette ilk 2 yaş, hipospadias onarımında ise 6 ay–2 yaş arası tercih edilir. Doğru zamanlama için çocuk cerrahına danışılmalıdır.

Ameliyat aynı gün taburculukla yapılabilir mi?

Kasık fıtığı, hidrosel ve inmemiş testis gibi sık yapılan ameliyatlar günübirlik (out-patient) cerrahi şeklinde uygulanabilir. Hazırlık ve tetkikler tamamlandıktan sonra ameliyat aynı gün yapılır ve hasta genellikle 2–4 saat sonra taburcu edilir.

Çocuklarda genel anestezi güvenli midir?

Deneyimli bir çocuk anestezi ekibiyle, uygun yaş ve doz ayarlamasıyla genel anestezi güvenle uygulanmaktadır. Ameliyat öncesi değerlendirme ve tetkikler bu güvenliğin ayırılmaz parçasıdır.

İstanbul’da çocuk cerrahına nasıl ulaşabilirim?

Prof. Dr. Hüseyin Özbey, İstanbul Bakırköy’deki özel muayenehanesinde hasta kabul etmektedir. Randevu ve iletişim bilgilerine iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Randevu ve iletişim

Çocuğunuzda cerrahi girişim gerektiren bir durum olduğunu düşünüyorsanız, değerlendirme için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. İstanbul Bakırköy’deki muayenehane adresi, telefon numarası ve iletişim formu bu sayfada yer almaktadır.