Çocuk Ürolojisi Uzmanı — Prof. Dr. Hüseyin Özbey

Çocuk ürolojisi nedir?

Çocuk ürolojisi, çocuklarda böbrek, idrar yolları ve dış genital organların doğumsal ve edinsel hastalıklarıyla ilgilenen çocuk cerrahisi yan dalıdır. Bu hastalıkların büyük bölümü doğumsal (konjenital) olup, çoğu anne karnında yapılan ultrasonografi ile fark edilebilir. Erken tanı ve doğru zamanlama, böbrek fonksiyonlarının korunması açısından belirleyicidir.

Prof. Dr. Hüseyin Özbey, İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Başkanlığını (2017–2020) yürütmüş bir çocuk ürolojisi uzmanıdır. Hipospadias cerrahisinde uluslararası literatüre giren GFC (Glanular-Frenular Collar) tekniğini geliştirmiştir.

Çocuk ürolojisi hangi hastalıklara bakar?

Dış genital organlar

• Hipospadias (peygamber sünneti)
• Epispadias
• İnmemiş testis
• Testis torsiyonu
• Varikosel

Mesane ve idrar yolu

• Vezikoüreteral reflü (VUR)
• Posterior üretra valvi
• Üreterosel
• Mesane ekstrofisi
• Kloaka ekstrofisi
• Prostatik utrikül
• İşeme bozuklukları ve gece idrar kaçırma

Böbrek

• Hidronefroz – UPJ darlığı
• Hidroüreteronefroz – UVJ darlığı
• Çift toplayıcı–boşaltıcı sistem
• Atnalı böbrek
• Wilms tümörü

Cinsel gelişim farklılıkları (DSD)

• Tanı, aile danışmanlığı ve ileri düzey cerrahi rekonstrüksiyonlar

Kasık fıtığı, sünnet ve diğer genel cerrahi hastalıkları için Çocuk Cerrahisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sık görülen çocuk ürolojisi hastalıkları

Hipospadias

Erkek çocukta idrar kanalının (üretra) dış açıklığının penis ucunda değil, alt yüzeyinde veya daha geride yer almasıdır. Halk arasında “doğuştan sünnetli” ya da “peygamber sünneti” olarak bilinir ve her 150–200 erkek doğumdan birinde görülür. Tedavisi cerrahidir; en uygun dönem genellikle 6 ay ile 2 yaş arasıdır.

Ayrıntılı bilgi için: Hipospadias nedir? · GFC Tekniği

Vezikoüreteral reflü (VUR)

Mesanedeki idrarın geriye, üreterlere ve böbreğe doğru kaçmasıdır. Mesane–üreter birleşim yerinde anormal yapılanma veya mesane içi basıncın yüksek olması sorumlu olabilir.

Belirtileri: Yenidoğanda halsizlik, huzursuzluk, iştahsızlık ve kusma; büyük çocuklarda karın ağrısı, ateş, kötü kokulu veya bulanık idrar, idrar yaparken ağrı, sık idrara çıkma, gece idrar kaçırma ve yan ağrısı.

Neden erken tanı önemli? Tanıda gecikme; kronik idrar yolu enfeksiyonu, böbrek iltihabı, böbrek hasarı, hipertansiyon ve kronik böbrek yetersizliğine yol açabilir. Düşük dereceli reflü medikal tedaviyle izlenebilir; yapısal kusur ve ileri derecede reflüde cerrahi (açık veya endoskopik enjeksiyon) tercih edilir.

Hidronefroz ve UPJ darlığı

İdrarın böbrekten boşalarak toplandığı bölgenin (pelvis) ve böbrek içindeki kısımların genişlemesidir. Pelvis–üreter birleşim yerindeki darlık veya dışarıdan damar basısı en sık nedenlerdir. Pelvis içindeki basıncın yükselmesi böbrek dokusunun bozulmasına yol açabilir.

Sıklıkla anne karnında tespit edilir. Yenidoğanda halsizlik ve huzursuzluk, büyük çocuklarda karının yan tarafında ağrı ve ateş görülebilir. Tedavi kararı hidronefrozun derecesine ve nedenine göre verilir; böbrek hasarına yol açabilecek olgularda cerrahi uygulanır.

Posterior üretra valvi

Mesaneden sonraki idrar yolunda, prostat bölgesinin hemen ardından idrar yolunu içeriden tıkayan bir zardır. Tıkanmaya bağlı olarak önce idrar yolu, ardından mesane ve üreterler genişleyerek deforme olur. Yalnızca erkek çocuklarda görülür ve acil değerlendirme gerektirir.

Belirtileri: Bebeklerde idrar yapamama (bezin kuru kalması), damlatarak veya sızıntı şeklinde idrar yapma, idrarda kan; büyük çocuklarda sık idrara çıkma, idrar yapma güçlüğü ve gece idrar kaçırma. Tedavi endoskopik olarak zarın kesilmesiyle yapılır.

Epispadias ve mesane ekstrofisi

Epispadiasta idrar yolu açıklığı penisin üst yüzeyinde bir oluk şeklindedir; idrar kontrolü sıklıkla yoktur. Mesane ekstrofisi ise yenidoğanda mesanenin karın duvarı dışında olmasıdır. Her ikisinin de tedavisi cerrahidir; amaç idrar yolunun yeniden yapılandırılması, karın duvarının onarımı ve idrar kontrolünün (kontinans) sağlanmasıdır.

İnmemiş testis

Testislerin torbada değil, kasıkta ya da karın içinde kalmasıdır. Vücut sıcaklığında kalan testis hücrelerinde 6. aydan itibaren geri dönüşümsüz hasar gelişebilir. Ayrıntılı bilgi Çocuk Cerrahisi sayfamızdadır.

Sıkça sorulan sorular

Çocuk üroloğu ile ürolog arasındaki fark nedir?

Çocuk üroloğu, çocukluk çağına özgü doğumsal idrar yolu ve genital organ hastalıkları konusunda eğitim almış, çocuk cerrahisi ya da üroloji kökenli bir uzmandır. Çocuklardaki hastalıkların çoğu doğumsaldır ve büyüme süreciyle birlikte değerlendirilmesi gerekir; bu nedenle erişkin ürolojisinden farklı bir yaklaşım gerektirir.

Anne karnında böbrekte genişleme saptandı, ne yapmalıyım?

Anne karnında saptanan böbrek genişlemesi (hidronefroz) sık rastlanır ve büyük bölümü kendiliğinden geriler. Ancak doğumdan sonra çocuk ürolojisi değerlendirmesi ve ultrasonografi ile takip gereklidir; derecesine göre ileri tetkik veya cerrahi gerekebilir.

Hipospadiaslı bebeğim sünnet olabilir mi?

Hayır. Hipospadias şüphesi olan bebeklere sünnet yapılmamalıdır. Sünnet derisi, onarım ameliyatında kullanılacak değerli bir doku kaynağıdır ve alınması sonraki cerrahiyi zorlaştırır.

Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu ciddi midir?

Çocuklarda tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu, vezikoüreteral reflü veya idrar yolunda bir tıkanıklık gibi altta yatan yapısal bir soruna işaret edebilir. Araştırılmadığında kalıcı böbrek hasarına yol açabileceği için çocuk ürolojisi değerlendirmesi önerilir.

İstanbul’da çocuk ürolojisi randevusu nasıl alınır?

Prof. Dr. Hüseyin Özbey, İstanbul Bakırköy’deki özel muayenehanesinde hasta kabul etmektedir. Randevu için iletişim sayfamızdaki telefon numarasını veya iletişim formunu kullanabilirsiniz.

Randevu ve iletişim

Çocuğunuzda idrar yolları veya genital gelişimle ilgili bir sorun düşünüyorsanız, değerlendirme için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.