Çocuk Cerrahisi Nedir?
Çocuk cerrahisi; doğum öncesi (prenatal) dönemden ergenliğin sonuna kadar çocuklarda görülen cerrahi hastalıkların tanı, operasyon ve izlemiyle ilgilenen müstakil bir uzmanlık dalıdır. Çocuk anatomisi ve fizyolojisi yetişkinin küçültülmüş bir kopyası değildir: Doku kırılganlığı, organ büyüklükleri, sıvı-elektrolit dengesi ve anestezi farmakolojisi yaşa bağlı olarak köklü farklılıklar gösterir. Bu nedenle cerrahi endikasyon ve operasyon tekniği yalnızca çocuk cerrahisi eğitimi almış hekimlerce yönetilmelidir.
Prof. Dr. Hüseyin Özbey, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı bünyesinde uzun yıllar yürüttüğü cerrahi ve akademik çalışmalarının ardından, 2009 yılından bu yana hastalarını İstanbul Bakırköy’deki özel muayenehanesinde kabul etmektedir.
Çocuk Cerrahisi Hangi Hastalıkları Kapsar?
Kasık ve Genital Bölge Cerrahisi: Kasık fıtığı (inguinal herni), hidrosel (su fıtığı), inmemiş testis (kriptorşidizm), sünnet, göbek fıtığı (umblikal herni).
Baş-Boyun Bölgesi Cerrahisi: Tiroglossal kist, brankial kist/sinüs ve kalıntıları, kistik higroma (lenfanjiom), hemanjiom, musküler tortikollis (boyun eğriliği).
Yenidoğan Cerrahisi: Özofagus (yemek borusu) atrezisi, duodenal ve intestinal atreziler, konjenital diyafram hernisi, omfalosel, gastroşizis, anorektal malformasyonlar (makat kapalılığı), Hirschsprung hastalığı.
Sindirim Sistemi ve Karın Cerrahisi: Akut apandisit, infantil hipertrofik pilor stenozu, invaginasyon (barsak düğümlenmesi), Meckel divertikülü, gastroözofageal reflü, korozif özofajit, perianal fistül ve abseler.
Çocukluk Çağı Tümörleri (Cerrahi Onkoloji): Nöroblastom, Wilms tümörü, hepatoblastom, teratom, rabdomyosarkom.
Not: Hipospadias, kordon kisti, vezikoüreteral reflü (VUR) ve böbrek anomalileri için Çocuk Ürolojisi bölümümüzü ziyaret edebilirsiniz.
Sık Görülen Çocuk Cerrahisi Ameliyatları
Kasık Fıtığı (İnguinal Herni)
Hastalık Tanımı: Anne karnında testisin torbaya inişini sağlayan periton kılıfının (prosesus vajinalis) doğum sonrası açık kalması sonucu karın içi organlarının kasık kanalına fıtıklaşmasıdır. Sağ tarafta, erkek çocuklarda ve prematüre bebeklerde sıklığı artar.
Belirtiler: Ağlama, öksürme veya ıkınma anında kasıkta veya skrotumda belirginleşen, istirahatle ya da basıyla kaybolabilen şişlik.
Cerrahi Zamanlama: Tanı konulduğunda geciktirilmeden cerrahi planlanmalıdır. Gecikmiş olgularda barsak segmenti veya over fıtık kesesi içinde sıkışarak dolaşımı bozulabilir (inkarserasyon/strangülasyon). Günübirlik (out-patient) cerrahi olarak uygulanır; hasta 2–4 saatlik takip sonrası taburcu edilir.
Hidrosel (Su Fıtığı)
Hastalık Tanımı: Prosesus vajinalisin tam kapanmaması nedeniyle karın içi sıvısının testis çevresindeki kılıfa dolmasıdır. Sıvı gün içinde artıp azalıyorsa “ilişkili (komünikan) hidrosel” adını alır.
Tedavi Yaklaşımı: 1 yaşına kadar kendiliğinden kapanma potansiyeli takip edilir. Kapanmayan, gerilemeyen veya fıtık komponenti taşıyan hidrosellerde günübirlik günübirlik cerrahi onarım gerçekleştirilir.
İnmemiş Testis (Kriptorşidizm)
Klinik Önemi: Testislerin torba yerine karın içi veya kasık kanalında kalması durumudur. Torba ısısı vücut ısısından 1,5–2 °C daha düşüktür; bu ısı farkı sperm üreten hücrelerin (germ hücreleri) gelişimi için zorunludur. Vücut ısısında kalan testislerde 6. aydan sonra histolojik hasar riski artar.
Tedavi Zamanlaması: 6. aya kadar kendiliğinden iniş gözlenebilir; inişin gerçekleşmediği durumlarda cerrahi indirme (orşiopeksi) 6–12 ay arasında yapılmalıdır. Hipospadias ile birlikte görüldüğü durumlarda ayrıntılı endokrinolojik ve genetik inceleme gerekir.
Sünnet (Sirkumsizyon)
Cerrahi Esaslar: Penis başını örten prepisyum derisinin cerrahi olarak çıkarılması işlemidir. İdrar çıkış deliğinde darlık (fimozis) veya tekrarlayan enfeksiyon durumlarında tıbbi endikasyonla da uygulanır.
Uygun Yaş & Dikkat Edilmesi Gerekenler: Cinsel kimlik gelişim süreci gözetilerek ilk 2 yaş içinde genel anestezi altında yapılması önerilir. Penisin doğal ereksiyon ve gelişimine engel olmayacak pay bırakılmalıdır. Hipospadias (peygamber sünneti) varlığında sünnet kesinlikle yapılmamalıdır; sünnet derisi rekonstrüksiyonda kullanılan ana doku kaynağıdır.
Akut Apandisit
Belirtiler: Kör barsağın (apandiks) lümeninin tıkanmasıyla oluşan akut tablodur. Göbek çevresinde başlayıp sağ alt kadrana yerleşen karın ağrısı, iştahsızlık, kusma ve subfebril ateş eşlik eder.
Tedavi: Tanı kesinleştiğinde perforasyon (delinme) ve peritonit gelişmeden önce laparoskopik veya açık cerrahi teknikle apandiks eksize edilmelidir.
Musküler Tortikollis (Eğri Boyun)
Klinik Tablo: Yenidoğanda sternokleidomastoid (SKM) kası liflerinin sertleşmesi ve boyunun bir tarafa eğik kalması durumudur. Kas içinde sert bir nodül (tümör) hissedilebilir.
Tedavi: Erken dönemde düzenli pasif germe egzersizleri esastır. Fizik tedaviye yanıt vermeyen veya yüz asimetrisi gelişen olgularda kas gevşetme cerrahisi uygulanır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Çocuk cerrahisi, yenidoğan döneminden adolesan dönemin sonuna kadar geçen süreçteki fizyolojik, anatomik ve cerrahi hastalıklara özgü ayrı bir tıp disiplinidir. Çocuk hastaların doku kalitesi, metabolik yanıtları ve cerrahi alet gereksinimleri erişkinden bütünüyle farklıdır.
Hayır. Çocuklarda uygulanan fıtık, hidrosel ve inmemiş testis operasyonları modern pediatrik anestezi teknikleriyle günübirlik olarak gerçekleştirilir. İşlem bitiminden 2 ila 4 saat sonra çocuklar ev ortamına taburcu edilebilir.
Çocuk cerrahisi ve anesteziyolojisinde kullanılan modern monitorizasyon, yaş ve kiloya göre hassas dozlanan anestezikler sayesinde işlem güvenle tamamlanır. Ameliyat öncesi anestezi konsültasyonu ameliyat güvenliğinin ilk adımıdır.
Testis dokusunun vücut içi yüksek sıcaklığa maruziyeti 6. aydan itibaren hücresel düzeyde geri dönüşümsüz kayıplara ve ilerleyen yaşlarda fertilite (üreme) problemlerine yol açabileceğinden erken orşiopeksi ameliyatı tavsiye edilir.
İletişim & Randevu
Çocuğunuzun durumu hakkında detaylı bilgi almak veya muayene randevusu oluşturmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Klinik adresimiz, telefon numaralarımız ve online randevu formumuza iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.